Rruga e thirësve selefi


Pyetja: Si ta kuptojmë ne thirrësit Thirrjen selefite?

Albani: Më sqaro pyetjen në mënyrë që të mund të përgjigjem!

Pyetësi: E kam për qëllim, siç e dini edhe ju se thirrësit janë shtuar në këtë kohë, posaqërisht ata të cilët thirrin në selefizëm dhe mes tyre ndodhin probleme në kuptimin e disa qëshjeve. Prandaj nevojitet një kuptim i përgjithshëm i Thirrjes selefite.

Albani: Para pak ditësh në qytetin Xheresh, i cili gjendet në veri të Ammanit, e mbajtëm një ligjëratë të gjatë rreth kësaj teme dhe te vëllau i cili incizoi gjendet kaseta e incizuar. Bile mendoj se ka edhe incizime tjera ku flitet në hollësi për këtë temë, prandaj me këtë rast do ta jap përgjegjen më të shkurtë.

Thirrësit selefit duhet që gjithjë t’u flasin njerëzve, qofshin ata thirrës apo të tjerë, për realitetin e Thirrjes islame selefite e cila në esencë dallon nga të gjitha thirrjet tjera të cilat mëtojnë të jenë islame. Të gjitha thirrjet islame në të kaluarën dhe në kohën e re bazohen në Kur’an dhe Sunnet, përveç atyre që kanë dalur nga kjo traditë kohëve të fundit dhe individë në kohërat më të hershme të cilët shprehnin haptas se thirrja e tyre bazohet vetëm në Kur’an dhe jo edhe në Sunnet. Pa dyshim se nuk ka nevojë të zgjasim muhabet rreth këtij problemi, sepse është e padiskutuar se kushdo që e ngushton kuptimin e Islamit vetëm në mësimet e Kur’anit është pabesimtar (kafir), ngase vetë Kur’ani i obligon muslimanët t’i nënshtrohen All-llahut dhe të Dërguarit të Tij dhe të gjykojnë sipas urdhërave të All-llahut dhe të të Dërguarit e Tij. Prandaj, nuk ka nevojë të zhytemi në këtë problem, ngase edhe ata të cilët bëjnë pjesë në këtë metodologji që bie në ndesh me Kur’anin dhe Sunnetin quhen kuranijjun dhe devijimi i tyre nga Islami është më se i qartë. Thirrësit selefit duhet t’ua sqarojnë atyre thirrësve islam me të cilët takohen në rrethin e Islamit se Thirrja selefite dallohet nga thirrjet tjera me atë se ajo e kupton Kur’anin dhe Sunnetin në dritë të kuptimeve dhe punëve të gjeneratave të para muslimane (selefi), të ciët janë sahabët, tabiinët dhe gjenerata pas tabiinëve. Nga Pejgamberi, alejhis-selam, përcillet se ka thënë: “Njerëzit më të mirë janë ata të shekullit tim, pastaj ata të cilët vijnë pas tyre, pastaj ata të cilët vijnë pas tyre.”

Pra, ne Kur’anit dhe Sunnetit ia shtojmë metodoogjinë e selefit dhe kjo shtesë nuk është bidat (risi në Fe), siç mendojnë shumë njerëz. Ky element gjendet edhe në Kur’an dhe Sunnet. Sa i përket Kur’anit në të qëndron: “Dhe kushdo që kundërshton të Dërguarin (Muhammed) pasi t’i jetë treguar qartë atij Rruga e drejtë dhe ndjek rrugë tjetër nga ajo e besimtarëve, Ne do ta mbajmë atë në atë drejtim që vetë ka zgjedhur dhe do ta djegim atë në zjarr dhe sa përfundim i keq është ky!” (En-Nisa 115) Ndërsa në Sunnet ekzistojnë dy hadithe të njohura të cilat udhëzojnë në këtë. Njëri nga ata është hadithi i Grupit të shpëtuar ku është pyetur Pejgamberi për atë grup dhe ai është përgjigjur: “Ai grup është ai në të cilin gjendem unë dhe shokët e mi (sahabët).” Kurse hadithi tjetër është hadithi i quajtu Hadithi i halifëve udhëzues të cilin e përcjell Irbad ibën Sarije nga Pejgamberi, alejhis-selam, se ka thënë: “…Iu porosis t’i përmbaheni sunnetit (rrugës) sime dhe sunnetit të halifëve udhëzues dhe të udhëzuar pas meje!…” Ky hadith tregon rrugën e besimtarëve që përmendet në ajetin e sipërpërmendur: “Dhe kushdo që kundërshton të Dërguarin (Muhammed) pasi t’i jetë treguar qartë atij Rruga e drejtë dhe ndjek rrugë tjetër nga ajo e besimtarëve…” Prandaj thirrësit duhet të flasin rreth kësaj shtese e cila e dallon thirrjen e vërtetë dhe e veçon Grupin e shpëtuar nga grupet tjera. Kjo shtesë dhe ky dallim pra, është se ky grup ecë në rrugën e selefit, d.m.th. e ndjek metodologjinë e selefit në kuptimin dhe praktikimin e Fesë.

Zbatimi i rregullës “sipas metodologjisë së selefit” kërkon nga thirrësit selefit të interesohen për fjalët, mësimet dhe udhëzimet e selefit ashtu siç i japin rëndësi njohjes së haditheve të Pejgamberit alejhis-selam. Nga këto transmetime nga selefi, ashtu siç është rasti me hadithet e Pejgamberit, ka të vërteta (sahih) dhe të pavërteta (daif). Me këtë rast tërheq vërejtjen se shumë nga librat e dijetarëve, siç është Fet’hul-bari i Hafidh Ibën Haxher El-Askalani për shembull, dhe të tjerët pas tij gjatë argumentimit me disa transmetime nga selefi nuk i kushtojnë rëndësi zingjirit transmetues me anë të së cilit njihet vërtetësia e transmetimit përkatës. Ky është një gabim i qartë, sepse nëse ne themi se filan sahabi ka thënë kështu e kështu apo ka vepruar kështu e kështu, kjo fjalë apo vepër e tij mund të jetë shpjegim i një ajeti kur’anor apo i një hadithi profetik. Kjo do të thotë se duhet të jemi të sigurtë nëse fjala apo vepra përkatëse është e vërtetë apo jo (sepse nga kjo varet kuptimi i Kur’anit, respektivisht i haditheve).

Thirrësi musliman selefi duhet të ketë dije për këtë gjë së pari dhe për thirrjen dhe shpjegimin e tij së dyti.

Pastaj Thirrja selefite dallohet jo vetëm si thirrje por edhe sepse ajo synon ta kuptojë drejt Islamin nga të gjitha aspektet e tij, e jo vetëm nga disa aspekte të cilave u kushtojnë rëndësi disa grupe (xhemate) muslimane duke lënë pas dore aspektet tjera. Pastaj këto xhemate i zgjedhin ca gjëra të cilat i quajnë gjëra parësore dhe bile ky kategorizim ndonjëherë i shpie ata ta ndajnë Islamin apo dijen për Islamin në, siç i quajnë ata, thelb dhe lëvore. Pastaj kujdesen dhe interesohen për kategorinë që e quajnë thelb, apo mendojnë se interesohen për të ngase e vërteta është se ata as për atë nuk interesohen, ndërsa nuk interesohen për kategorinë e dytë.

Është e vëretë shkencore se muslimani që ka dije mund të kuptojë se dijetari i cili studion Kur’anin dhe Sunnetin absolutisht nuk gjen bazë dhe mundësi të ndajë Islamin në thelb dhe lëvore. Po edhe nëse supozojnë se kjo ndarje mund të bëhet me atë rast këtë nuk do të mund ta bënte përveç atij i cili ka përthëkuar dituritë për Islamin, kurse kjo gjë pothuajse është një gjë e pamundur ngase All-llahu thotë: “Dhe nuk dinë nga dituria e Tij vëç asaj që Ai dëshiron.” Për këtë arsye thirrësi musliman duhet t’ua përcjellë njerëzve Islamin si tërësi brenda kufive të dijes së tij dhe mos të mashtrohet me kategorizimin e përmendur: thelb dhe lëvore. Sepse i tërë Islami është hajr dhe bereqet dhe sepse edhe po të ishte i saktë ky kategorizim do të thonim se patjetër duhet të ruajmë thelbin duke e ruajtur lëvoren, ashtu sikurse në jetën e përditshme hamë shumë fryte dhe gjithsesi e pastrojmë lëvoren për ta ruajtur thelbin.

Ky është vetëm një krahasim sa për ta bërë më të qartë këtë, se në realitet ne nuk pajtohem me këtë ndarje dhe emërtim të Islamit. Pra, nuk themi se Islami është lëvore dhe thelb, porse pranojmë se ka ca gjëra që gjithsesi duhet të njihen së pari dhe punë që gjithsesi duhet të kryhen së dyti, dhe ka ca gjëra që gjithsesi duhet t’i mësojnë vetëm një grup nga njerëzit- dijetarët, këtë dijetarët e quajnë Farz kifaijj, pastaj ekzistojnë disa punë me të cilat obligohet vetëm një numër nga muslimanët.

Po e përmendi një hadith, me të cilin po e përfundoj përgjegjen time, prej të cilit kuptojmë se punët jo të obliguara në Islam (jo vaxhib) i ndihmojnë atij i cili ka lënë mangësi në vaxhibe. E kam për qëllim hadithin e njohur në të cilin Pejgamberi, alejhisselam, ka thënë: “Gjëja e parë për të cilin do të llogaritet robi Ditën e gjykimit është namazi. Nëse namazi i tij është i plotë, ai njeri do të shpëtoj dhe do të korrë sukses. Kurse nëse namazi i tij është i mangët, ai njeri do të humb.” Ndërsa në një hadith tjetër qëndron: “…Nëse namazi i tij është i mangët All-llahu do t’u thotë melaqeve të Tij: -Shikoni nëse robi im ka ndonjë punë vullnetare dhe plotësonia me to mangësitë që i ka në obligime (farz)!”

Bazuar në këto hadithe muslimani nuk duhet të jetë i shkujdesur ndaj punëve vullnetare të cilat nuk janë obligime (farz) dhe ta arsyetojë këtë me faktin se ato nuk janë të obligueshme. Të supozojmë se muslimanët sot i kryejnë punët e obligueshme në formë të plotë dhe jo në formë të mangët, siç është rasti me hadithin i cili ndër dijetarët e hadithit njihet me emrin “hadithi i gabimtarit në namaz”. Hadithi është kështu: Një ditë ndërsa Pejgamberi, alejhis-selam, ishte ulur me shokët e tij në xhami hyri një njeri dhe u fal, pastaj erdhi te Pejgamberi dhe i tha: “Es-selamu alejke, o i Dërguari i All-llahut!” Pejgamberi ia ktheu: “Ve alejkes-selam! Kthehu e falu se ti nuk u fale!” Shkurt, kështu tre herë ai e përsëriti namazin dhe në secilën herë Pejgamberi i thoshte atij: “Kthehu e falu, se ti nuk u fale!” Në herën e fundit kur ai njeri kuptoi se nuk di ta falë mirë namazin tha: “Pasha All-llahun, o i Dërguari i All-llahut unë nuk di të falem më mirë. Mësomë!” Pejgamberi i tha atij: “Kur ngritesh për t’u falur merr abdes ashtu siç të ka urdhëruar All-llahu, pastaj këndo ezanin, pastaj këndo ikametin, pastaj drejtohu kah Kibleja, pastaj bën tekbir…”

Çka mendoni muslimanët e zakonshëm sot a janë të sigurtë se falin namazin të plotë dhe nuk kanë nevojë të peshojnë veprat e tyre me kandarin e drejtësisë?! Ne vërejmë në xhamia dhe ne vende tjera se shumica e njerëzve falen por nuk falen, prandaj këtu vërejmë nevojën e madhe për t’u kujdesur për sunetet, sepse ato janë rezervë për jetën shpirtërore dhe besimin e njeriut, ngase këto sunnete do të jenë shkak të plotësohet mangësia që mund të mbetet në punët e obligueshme (farz). Kjo mangësi në farze mund të jetë në dy forma: mangësi në sasi dhe në kualitet. Me fjalë të tjera njeriut mund t’i ikë një namaz nga namazet e ditës pa arsye që e justifikon Sheriati. Prandaj, njeriu i tillë jo vetëm që ka bërë gjynah, por atij edhe i ka ikur një shpërbëlim i madh. Kjo mangësi është në sasi. Kurse mangësia në kualitet është si për shembull hadithi i gambimtarit në namaz, i cili falet por nuk i plotëson shtyllat e namazit (rukn) dhe len mangësi të mëdha në formën e namazit. Prandaj, Pejgamberi tregon se Zoti i Lartë do t’u thotë melaqeve të Tij: “Shikoni nëse robi im ka ndonjë punë vullnetare dhe plotësonia me to mangësitë që i ka në obligime (farze)!” Do të thotë çoftë ajo mangësi në sasi apo në kualitet.

Së këndejmi Islami duhet të kuptohet dhe të mësohet nga të gjitha aspektet e tij pa bërë dallimin mes asaj të cilën ne e quajmë punë të obligueshme (farz) dhe mes asaj të cilën e quajmë punë vullnetare (nafile apo sunet), apo të cilën ata e quajnë thelb dhe lëvore. Pas kësaj njerëzit duhet të kryejnë sa më shumë që të munden punët e grupit të parë, pra punët e obligueshme.

E them këtë sepse shumica e njerëzve të cilët sot pajtohen me thirrjen tonë në Kur’an dhe Sunnet pastaj nuk pajtohen me ne në interesimin dhe kujdesin për fjalët, veprat dhe metodologjinë e selefit, shumica nga ata janë të interesuar të themelojnë shtetin musliman. Ky padyshim është obligim, por cila është rruga deri te formimi i shtetit musliman dhe zbatimi i ligjeve të Kur’anit dhe Sunnetit? A është ajo rrugë mosnjohja e Islamit, apo ajo është kuptimi i plotë i Islamit pastaj thirrja për të punuar me atë, siç filloi i Dërguari t’ua mësojë njerëzve teuhidin, besimin e vërtetë e kështu me radhë filluan ligjet e Sheriatit një pas një nisur nga obligimi i namazit, pastaj obligimi i agjërimit derisa më në fund u bë obligim haxhi në Shtëpinë e shenjtë të Zotit dhe pastaj ligje tjera, ndalesat dënimet etj.

Pra, thirrja duhet të jetë e marrë si e tërë, ndërsa zbatimi bëhet sipas mundësisë dhe pregaditja për shtetin musliman bëhet duke punuar atë që e dimë nga Feja jonë e vërtetë. Kjo është përgjegja ime.

(transkript i audio ligjerates “Sebilud-duat es-selefijjjeh. Muhammed Nasiruddin El-Albanijj, kaseta nr. 620)

Përktheu: Gëzim Selaci

Publikimi i pare: 18, Tetor, 2001 

Artikuj

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *