Agjërimi dhe devotshmëria (ll)


Lidhshmëria e agjërimit me devotshmërinë

 

All-llahu [subhanehu ve teala] thotë:

 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (183)

“O ju që besuat, agjërimi u është bërë obligim sikurse që ishte obligim edhe i atyre që ishin para jush, kështu që të bëheni të devotshëm”. (El-Bekare: 183).

Abdul-Gaffar Ujunus-Sud në librin e tij Rijadun-Nedire duke e komentuar këtë ajet thotë:

“All-llahu [subhanehu ve teala] ua ka sqaruar besimtarëve urtësinë e obligimit të agjërimit duke thënë: لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ   – “që të bëheni të devotshëm”. Domethënë që të rradhiteni në rradhën e të devotshmive, sepse agjërimi është shkallë kah devotshmëria, pasiqë agjëruesi e ndalon vehten nga epshi i tij, duke e madhëruar urdhërin e All-llahut. I ofrohen ushqime të këndshme dhe pije të lezetshme, mirëpo ai largohet nga këto gjëra edhe pse ia ka ëndja, për shkak të urdhërit të Ati që e shikon dhe e kontrollon. Duke vazhduar në këtë gjendje tredhjet ditë ose njëzet e nëntë me rend adaptohet në kundërshtim të epshit, saqë në momentin kur dobësohet ky zakon, vjen Ramazani tjetër. Me agjërimin e atij muajit sërish përforcohet ky zakon. Nëse këtë vepër e bën edhe mes dy Ramazaneve, atëherë mundet t’i bëhet prirje e thelluar në personaliteti e tij. Në këtë mënyrë rradhitet në rradhët e të devotshmive dhe bëhet nga trashëgimtarët e xhennetit, siç thotë All-llahu [subhanehu ve teala]:

تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيّاً (63)

“Ato janë Xhennetet që do t’ua trashëgojnë robve Tanë që ishin të ruajtur (devotshëm)”. (Merjem: 63)”.

Ibn Kajjmi [rahimehull-llah] thotë: “Agjërimi ka ndikim të çuditshëm në ruajtjen e gjymtyrëve të jashtme dhe forcës së brendshme…agjërimi i ruan shëndetin edhe zemrës edhe gjymtyrëve, e ia kthen atë që ia ka marur dora e epshit. Andaj është ndihmësi më i madh i devotshmërisë”. (“Zadul-Mead”, 2/ 29).

Agjërimi ka me vehte një veçori të çuditshme për të asgjësuar shkaqet e mkateve, sepse shkaqet e mëkateve janë: shkujdesi (gafleti) dhe epshi (shehveti). Shkujdesi kundërshtohet me dije dhe përkujtim, kurse epshi me durim gjatë ndërprerjes së shkaqeve që e lëvizin epshin.

Shkujdesi është koka e çdo mëkati, andaj ilaçi më i mirë për të asgjësuar mëkatet është përzierja e ëmbëlsisë së diturisë me hidhurinë e durimit. (Muhtesar Minhaxhul-Kasidin, fq. 272).

a) Gafleti- shkujdesi është dy llojesh:

1- Shkujdesi nga madhëria e All-llahut [subhanehu ve teala]. Besimtari duhet ta njeh All-llahun, t’ia njeh emrat dhe cilësitë e Tija. Sepse njeriu i ban mëkatet pasiqë është i shkujdesur nga Madhëria, Mendjemadhësia dhe Fuqia e Tij. 

Ai që është i bindur se Zoti i tij është i Fuqishëm, i Mundshëm, në Dorë të Tij është mbretëria e çdo gjëje, nuk ka mundësi që të jetë i guximshëm ndaj mëkateve. Mëkati bëhet i madh në zemrën e besimtarit për shkak të dijes së tij për Madhërinë e All-llahut, andaj kur të sheh madhërinë e Atij që e adhuron, mëkatet e vogla i sheh të mëdhaja.

2- Shkujdesi nga denimi i rreptë. Duhet të përkujton ajetet e Kur’anit që flasin për denimin e mëkatarëve dhe hadithet e vërteta që flasin mbi këtë temë.

Bilal ibn Sadi [rahimehull-llah] thotë:

(( لا تنظر إلى صغر المعصية و لكن انظر إلى عظمة من عصيت ))

 “Mos shiko faktin se mëkati është i vogël, por shiko madhërinë e Atij që i bën mëkat”.

Kurse Fudajl ibn Ijadi [rahimehull-llah] ka thënë:

(( إني لأعصى الله فأعرف ذلك في خلق حماري و خادمي ))

“Kur bëj mëkate, e njoh këtë nga sjellja e gomarit dhe shërbëtorëve të mij”.

b) Epshi. Ajo që neve na intereson në këtë rast është epshi i barkut dhe i organit, ajo që e ngacmon epshin nga jasht; prania e asaj që e dëshiron dhe shikimi në te dhe ajo që e ngacmon nga brenda; mendimi rreth saj dhe cytjet e shejtanit.

1- Epshi i barkut është prej shkatërruesëve më të mëdhenjë. Nga shkaku i tij doli Ademi [alejhis-selam] nga xhenneti. Pastaj ky epsh e lind epshin e organit dhe pasurisë. Këtë e pasojnë shumë të meta të tjera. Të gjitha këto burojnë nga epshi i barkut.

Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thënë:

(( المؤمن يأكل من معي واحد و الكافر يأكل من سبعة أمعاء ))

“Besimtari ha me një lukth, kurse mosbesimtari ha me shtatë luktha”. (Muslimi).

Në hadithin tjetër Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotë:

(( ما ملأ ابن آدم وعاء شرا من بطنه ، حسب ابن آدم أكلات يقمن صلبه ، فإن كان لا محالة : فثلث لطعامه ، و ثلث لشرابه ، و ثلث لنفسه ))

“Biri i Ademit nuk ka mbushur enë më të keqe se sa barku i tij. I mjaftojnë birit të Ademit disa kafshata, me të cilat do tam ban shpirtin gjallë. Nëse e ka domosdo, atëherë le ta ndan një të tretën për ushqim, një të tretën për pije dhe një të tretën për frymëmarje”. (Tirmidhiu, sahih).

Ukbe Er-Rasi thotë: Hyra te Hasan Basriu, e ai ishte duke ngrënë dhe më tha: urdhëro. I thashë: kam ngrënë saqë nuk kam vendë më. Tha: subhanall-llah! A han muslimani aq shumë saqë nuk gjenë vend për të ngrënë edhe më tej?!

Sa i përket kësaj çeshtjeje sikur edhe te çeshtjet tjera muslimani duhet me qenë mesatar dhe i drejtë. Nuk duhet larguar nga ushqimi saqë të dobësohet aq shumë e mos të mund të zbatojë asnjë obligim të Zotit, e as të jepet pas ushqimit që most ë ketë mundësi të mer edhe frymë.

Ai që e tepron ushqimin e vet, kjo shkakton nevoj të madhe për shumë gjum, largon mendjeprehtësinë, etj.

2- Epshi i organit. Këtë epsh All-llahu [subhanehu ve teala] e ka krijuar te njeriu për dy dobi:

Vazhdimi i llojit njerëzor;

Për të kuptuar kënaqësinë, që në bazë të saj të krahason kënaqësinë e ahiretit.

Atë që nuk e ka shijuar njeriu nuk mundet të mallëngjohet për te. Mirëpo edhe ky epsh nëse nuk kontrollohet dhe nuk vihet në vendin e tij mesatar, atëherë sjell shumë të këqija, sprova, së fundja, po mos t’ishin këto gjëra nuk do të bëhej gruaja kurtha e shejtanit.

Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotë:

(( ما تركت بعدي في الناس فتنة أضر على الرجال من النساء ))

“Nuk kam lërë pas meje sprovë më të dëmshme për burrat se sa gratë”. (Buhariu dhe Muslimi).

Disa burra të mirë kanë thënë: Po të më lësh në një shtëpi përplot me pasuri, mendoj se nuk do ta prek emanetin, mirëpo nëse më le me një vajzë zezake një cast, nuk garantoj asgjë”.

Dhënia pas këtij epshi mundet që ta bëjë preokupim kryesor të burrit shtimin e kënaqësisë me gra e të angazhohet nga përmendja e ahiretit, ndoshta e shpien edhe në amoralitet, ose (ashikëri) dashuri të çmendur, që është grada më e keqe e epshit. (Muhtesar Minhaxhul-Kasidin, 163- 165).

Shërimi i tërë kësaj është agjërimi, e kjo nuk ndodh pa durim, kurse durimi nuk mundet të ndodh pa frikë nga Zoti, e frikohet ai që e njeh Zotin, kurse dija duhet të jetë largpamëse. (Muhtesar Minhaxhul-Kasidin, fq. 274).

Nëse njeriu ka nevojë për durim që të largohet nga epshi i marëdhënieve intime, kjo mund të nodh me tre gjëra:

1- Agjërimi i vazhdueshëm dhe gjat iftarit të mjaftohemi me pak ushqim.

2- Largimi i shkaqeve ngacmuese, sepse ngacmimi vjen me shikim, shikimi e ngacmon zemrën, e zemra e lëviz epshin. Shërimi i kësaj është largimi prej njerëzve, kujdesi që most ë na bjer shikimi në fotografi që e ngjallin epshin, sepse shikimi është shigjetë e helmuar e shejtanit. Andaj ose mbylli syte e ule shikimin ose ik dhe largohu nga ai vend.

3- Dëfrimi i shpirtit me gjërat e lejuara që i dëshiron epshi, siç është martesa, etj.

 

Të këqijat burojnë nga injoranca, padrejtësia dhe shkujdesi.

Shejhul-Islam Ibn Tejmiu [rahimehull-llah] thotë:

“Secili njeri që e bën ndonjë të keqe dhe gabim e bën nga shkaku i mosdijes se ajo është e keqe dhe gabim ose pse epshi i tij anon kah ajo. Çdo të mirë dhe obligim që e le njeriu e le duke mos e ditur se është obligim ose pse ia urrenë shpirti këtë gjë.

Në të vërtetë të gjitha të këqijat burojnë nga mosdija, sepse pot ë posedonte dituri të dobishme se kjo vepër e dëmton nuk do ta bënte. Kjo është veçori e mendjes. Ashtuqë nëse ka vepra të mira të cilat dihen se e dëmtojnë njeriun, siç është rënia nga ndonjë vend i lartë, ose hedhja në një lum që do ta fundos, ose kalimi afër murit që është i shtrembëruar, ose hyrja në zjar të ndezur, etj nuk do ta kishte bërë, sepse në këtë vepër ka dëm dhe ska dobi. Mirëpo ai që nuk e di këtë gjë, siç është fëmiu, i çmenduri, i hutuari, gafili, ndoshta edhe e bënë këtë vepër.

E nëse ndokush e bën ndonjë vepër në të cilën ka dëm për te, duke e ditur se ka dëm, ai këtë vepër e bën përshkak të mendimit se dobia është më e madhe.

Mirëpo nëse është i bindur se dëmi është më i vogël dhe paramendon  se dobia është më e madhe, atëherë ai medoemos duhet dhënë përparësi dobisë. Kjo i ngjan njeriut i cili udhëton rrugë të largë e mbi deti për të fituar pasuri. Ai po të ishte i bindur se do të fundosej në det ose do të humbte në këtë tregti, nuk do të udhëtonte, mirëpo te ai mundësia për shpëtim dhe fitim ka qenë më e madhe, andaj edhe është nisur në këtë rrugë, edhe pse mundet të gabon në këtë konstatim.

Kështu është edhe puna e mëkateve. Nëse vjedhësi është i bindur se do të kapet dhe do t’i pritet dora, nuk do të vjedhte. Poashtu edhe zinaqari (njeriu imoral) pot ë ishte i bindur se do të gurëzohet, nuk do të bënte zina. Kurse konsumuesi i alkoolit në fillim denohet me katërdhjet ose tetëdhjet shkopinjë, e nëse e vzhdon edhe më tej konsumimin e alkoolit, denimi i tij shtohet, derisa të vjen deri te mbytja e tij, sipas mendimit më të saktë.

Pra, kështu qenka edhe puna e denimeve, nëse mëkatari është i bindur se me këtë mëkat i vjen edhe dëm i qartë dhe i sigurtë, nuk e ban atë mëkat. E nëse ndokush e bën ndonjë mëkat, atëherë e bën ose pse nuk është i bindur se është haram ose nuk është i bindur për denimin, por shpreson falje me veprat tjera të mira, ose me pendim, ose shpreson t’ia fal All-llahu, ose është i shkujdesur tërësisht nga kjo, nuk i kujtohet as se është haram kjo vepër e as kërcënimi për ate që e vepron këtë vepër. Pra, mbetet gafil. Gafleti- shkujdesi është prej gjërave të kundërta të dijes.

Shkujdesi dhe epshi janë baza e çdo të keqe. All-llahu [subhanehu ve teala] thotë:

وَلا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ وَكَانَ أَمْرُهُ فُرُطاً (28)

“…mos iu bind atij që ia kemi shmangur zemrën e tij prej përkujtimit ndaj Nesh dhe i është dhënë epshit të vet, pse puna e tij ka mbaruar”. (El-Kehf: 28).

Epshi nëse është i vetmuar nuk mundet ta nxitë njeriun të bëjë mëkate, nëse nuk i shoqërohet edhe injoranca, sepse pasuesi i epshit nëse është i binudr se ky epsh i shkakton sigurisht dëm, largohet nga ky epsh për shkak të natyrës së vet. All-llahu [subhanehu ve teala] ka krijuar në shpirt dashuria ndaj asaj që i bën dobi dhe urrejtje ndaj asaj që i sjell dëm, ashtu që nuk e bën atë vepër për të cilën është i sigurtë se do t’i sjell dëm të qartë, e nëse e bën kjo vjen nga shkaku i dobësisë së mendjes.

Për këtë ky njeri cilësohet si i mençur.

Andaj, telasheja e madhe është prej shejtanit e jo vetëm prej epshit, sepse ai ia zbukuron epshit mëkatet, e urdhëron në to, ia përkujton disa të mira që i ka, që i bëjnë dobi e jo dëm, siç bëri me Ademin dhe Havanë [alejhimas-selam]. All-llahu [subhanehu ve teala] thotë:

 فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لا يَبْلَى (120) فَأَكَلا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَعَصَى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوَى (121)

“Por, atë e ngacmoi djalli duke i thënë: “O Adem, a do të të tregoj për pemën e pavdekshmërisë dhe të sundimit të pazhdukshëm!” Ata të dy hëngrën nga ajo (pemë) dhe që të dy u zhveshën, e ia nisën ta mbulojnë veten e tyre me gjethe që mbldhnin nëpër Xhennet, dh kështu Ademi theu urdhërin e Zotit të ve dhe gaboi”. (Taha: 120- 121).

وَقَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنْ الْخَالِدِينَ (20)

“…dhe tha: “Zoti juaj nuk ua ndaloi ju dyve atë pemë vetëm që të mos bëhi meleqë (engjëj), ose të mos bëheni prej të përjetshmëve”. (El-A’raf: 20).

Andaj All-llahu [subhanehu ve teala] tha:

وَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ (36) وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنْ السَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ (37)

“Kush mbyll sytë para këshillave të Zotit, atij ia shoqërojmë një djall që nuk i ndahet kurrë. E ata (djajt) do t’i shmangin nga rruga e drejtë, kurse (jobesimtarët) mendojnë se janë duke i udhëzuar”. (Ez-Zuhruf: 36- 37).

{ أفمن زين له سوء عمله فراه حسناً }

“A atij që vepra e vet e keqe i është hijeshuar dhe e sheh si të mirë (a është i njejtë me atë që i largohet asaj)?…”. (Fatir: 8).

وَلا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ كَذَلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (108)

“Ju mos ua shani ata (zota) që u luten (idhujtarët), pos All-llahut, e (si hakmarrje) të fyejnë All-llahun nga armiqësia, duke mos ditur (për madhërinë e Tij). Kështu Ne i kemi zbukuruar çdo populli veprimin e vet, mandej e ardhmja e tyre është te Zoti i tyre, e Ai i shpërble për atë që vepruan”. (El-En’am: 108).

Fjala: “Kështu Ne i kemi zbukuruar çdo populli veprimin e vet,…” të mirën me ndërmjetësim të melaqeve, pejgamberëve dhe besimtarëve, kurse të keqën me ndërmjetësim të djajve xhin dhe njerëz. All-llahu [subhanehu ve teala] thotë:

وَكَذَلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكَاؤُهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ (137)

“Kështu shumicës së idhujtarëve, idhujt ua hijeshuan atyre mbytjen e fëmijëve të vet, për t’i shkatërruar (me mashtrime) dhe për t’ua ngatërruar fenë (që e kishin pasur të Ismailit). Po sikur të donte All-llahu, ata nuk do të bënin atë, andaj hiqu tyre dhe asaj që shpifin”. (El-Enam: 137).

Baza e asaj që i shtynë njerëzit në mëkate është injoranca, mosdija se është e dëmshme ose mendimi se dobia e saj është më e madhe se sa dëmi i saj.

Andaj sahabet, [radijall-llahu anhum] kanë thënë:

(( كل من عصى الله فهو جاهل ))

“Secili që bën mëkate ndaj All-llahut është injorant”. Kështu e kan komentuar ajetin Kur’anor:

إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُوْلَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً (17)

“Pendim i pranueshëm te All-llahu është vetëm ai i atyre që e bëjnë të keqen me mosdije dhe shpejt pendohen; të tillëve All-llahu ju pranon pendimin, se All-llahu është më i dijshmi, më i urti”. (En-Nisa: 17).

Sikurse edhe ajetin:

وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءاً بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (54)

“E kur të vijnë ty ata që i besojnë ajetet tona, thuaju: “Selamu alejkum, Zoti juaj ia ngjeshi vetes mëshirën. Kush bën prej jush ndonjë të keqe pa dije, e mandej pas asaj (të keqe) pehdohet dhe përmirësohet, s’ka dyshim se All-llahu është që falë shumë dhe është Mëshirues”. (El-En’am: 54).

Andaj gjendja kur bëhet mëkatet quhet xhahilijet- injorancë, sepse mëkatarin e shoqëron një gjendje e injorancës.

Ebul-Alije thotë: i kam pyetur shokët e Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] për këtë ajet:

إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُوْلَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً (17)

“Pendim i pranueshëm te All-llahu është vetëm ai i atyre që e bëjnë të keqen me mosdije dhe shpejt pendohen; të tillëve All-llahu ju pranon pendimin, se All-llahu është më i dijshmi, më i urti”. (En-Nisa: 17). Kurse ata më janë përgjigjur:

“Secili që bën mëkat ndaj All-llahut është injorant, e ai që pendohet para vdekjes, ai është penduar shpejt”. (Taberaniu në tefsirin e tij, 3/ 640).

Katadeja thotë: “shokët e Muhammedit [alejhis-selam] unanimisht kanë thënë se secili që bën mëkat ndaj All-llahut është në injorancë, qoftë se e ka bërë mëkatin me qëllim ose jo dhe secili që bën mëkat ndaj All-llahut është injorant”.

Kur e kan pyet Hasan Basriun [rahimehull-llah] rreth kësaj çeshtjeje, ai ka thënë: “Ata janë njerëz që nuk i kan ditur obligimet dhe detyrat e veta. E nëse e kanë ditur? Thotë: le të dalin nga ai mëkat, sepse ajo është injorancë”.

Këtë e sqaron edhe më shumë ajeti:

كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ (28)

“…Po All-llahut ia kanë frikën nga robërit e Tij, vetëm dijetarët, All-llahu është mbi gjithçka është mëkatfalës”. (Fatir: 28).

Secili që ia ka frikën All-llahut, e respekton dhe i le mëkatet, ai është dijetar, siç thotë All-llahu [subhanehu ve teala]:

أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِداً وَقَائِماً يَحْذَرُ الآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُوا الأَلْبَابِ (9)

“(A jobesimtari e ka gjendjen më të mirë) Apo ai që kohën e natë e kalon në adhurim, duke bërë sexhde, duke qëndruar në këmbë, i ruhet (dënimit të) botës tjetër dhe shpreson në mëshirën e Zotit të vet? Thuaj: “A janë të barabartë ata që dinë dhe ata që nuk dinë?” Po, vetëm të zotët e mendjes marrin mësim”. (Zumer: 9).

I kanë thënë Shabiut: ku je o dijetar!

Iu përgjegj: dijetar është ai që ia ka frikën All-llahut”. (Ebu Neim më “El-Hilje”, 4/ 311).

Ajeti Kur’anor:

إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ (28)

“…Po All-llahut ia kanë frikën nga robërit e Tij, vetëm dijetarët, All-llahu është mbi gjithçka është mëkatfalës”. (Fatir: 28).

Tregon se secili që ia ka frikën All-llahut është dijetar, sepse vetëm dijetari i frikohet All-llahut, por edhe domethënë: se dijetar është ai që i frikohet All-llahut, siç kanë thënë selefi.

Dija mbi ate nga e cila kanë qortuar pejgamberët shkakton frikë. Nëse dija shkakton frikën, e cila e shtyn njeriun që të bëjë vepra të mira dhe ti lë mëkatet, atëherë secili mëkatar është injorant, nuk posedon dituri të plotë.

Kjo që thamë e sqaron faktin se baza e mëkateve është injoranca dhe mosdija.

Nëse nuk e njeh Zotin, nuk ka se çka e thërret që të bëjë vepra të mira dhe ti lëjë veprat e këqija. Nefsi për nga natyra është labile dhe ndryshon shpesh, pasiqë është e gjallë, kurse dëshira dhe lëvizja janë prej komponenteve të jetës.

Nëse dëshira dhe puna janë komponentet subjektive të jetës, kur ta udhëzon All-llahu: e mëson atë që i bën dobi dhe atë që i bën dëm, e dëshiron atë që i bën dobi dhe e le atë që i ban dëm”. (Mexhmuul-Fetava, 14/ 287- 295).

Pra, nga kjo që kaloj kuptuam se mëkatet burojnë nga shkujdesi dhe injoranca më një anë dhe nga epshi në anën tjetër, kurse agjërimi e largon shkujdesin dhe e disiplinon epshin.

Lërja e ushqimit, pijes dhe marëdhënieve intime është bazore për të fituar veçorinë e përkujtimit dhe diturisë te agjëruesi.

Në çdo moment, kur është agjërueshëm, e sheh ushqimin, ujin e ftohët dhe të këndshëm para tij, e sheh gruan e tij të veshur me rrobat më të bukuram nirëpo kujothet se është agjërueshëm, rob i All-llahut, andaj nuk han, nuk pin, nuk i afrohet gruas së tij me qëllim të realizimit të robërisë ndaj All-llahut [subhanehu ve teala].

Në çdo moment të ditës ai kujtohet se është rob i All-llahut, e përkujton madhërinë e All-llahut, të cilit ia zbaton urdhërat dhe e respekton në këtë obligim të agjërimit.

Ai që për tridhjet ditë qëndron vazhdimisht në këtë gjendje, në gjendje të përkujtimit të vzhdueshëm, do të adaptohet në këtë gjendje, e me këtë e eleminon shkakun më të rëndësishëm të mëkateve, e që është shkujdesi dhe injoranca.

Poashtu edhe epshi. Agjërimi i mbyllë vendkalimet e shejtanit dhe i dobëson ato, ashtuqë agjërimi bëhet shërim i epshit sepse e ndalon nga shpërthimi dhe sulmi. Për këtë Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka urdhëruar djelmoshat që të agjërojnë, duke thënë:

(( يا معشر الشباب من استطع منكم الباءة فليتزوج فإنه أغض للبصر و أحصن للفرج و من لم يستطع فعليه بالصوم فإنه له وجاء ))

“O ju djelmosha kush ka mundësi prej jush që të martohet, le të martohet. Sepse martesa ia ulë shikim dhe ia mbron nderin (organin). E ai që s’ka mundësi që të martohet, le të agjërojë, sepse agjërimi është mburojë”. (Buhariu dhe Muslimi).

Agjërimi e kontrollon, dobëson dhe disiplinon epshin, e me këtë e eliminon edhe shkakun e dytë të mëkateve, epshin.

“Mbyllja e vendkalimeve të shejtanit dhe kanaleve të tija, duke e pakësuar ushqimin dhe pijen, e dobëson epshin dhe e rregullon ate. Kjo është domethënia e hadithit të Pejgamberit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem]: “…le të agjërojë, sepse agjërimi është mburojë”. Qëllimi i hadithit është të tregojë se me agjërim dobësohet epshi për marëdhënie intime”. (Fet’hul-Bari, 4/ 119).

Duke u stërvitur në këto elemente tridhjet ditë të plota muslimani agjërues adaptohet në devotshmëri, vetëdije për kontrollë të Zotit, e përkujotn dhe e përmend, e me këtë futet në rradhët e të devotshmive dhe hypë në gradat e bamirësve (muhsininëve).

Bekir Halimi

Artikuj

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *