Selefi (të parët tanë të mirë), me sinqeritetin dhe drejtësinë e tyre -PJESA E PARË-


Bekër Ibn Maiz r.h.[1] ka thënë: “Nuk është parë Rebiu në xhaminë e tij duke falur namaz nafile (vullnetare) për­veç se njëherë në jetën e tij.”[2]

Sufjani, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: “Më ka treguar Murije Er-Rebij Ibn Huthejmi se çdo vepër e Rebiut ka qe­në fshehurazi, ndonjëherë ndodhte që dikush ta vizitonte kur ai ishte duke lexuar Kur’an në Mus’haf e ai menjëherë e mbulonte mus’hafin duke mos dashur të marrë vesh njeri se ai lexon Kur’an.”[3]

Transmeton Mundhiri, Allahu e mëshiroftë, se Er-Rebij Ibn Huthejmiu ka thënë: “Çdo vepër e cila nuk bëhet për fy­tyrën e Allahut ajo vepër është e cekët.”[4]

Hamzete Eth-thumaliu, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: “Ali Ibnu Husejn natën mbante me vete një thes me ush­qim dhe ua shpërndante atë fukarave të Medines fshe­hu­ra­zi dhe thoshte: ‘Sadakaja fshehurazi e shuan hidhërimin e Allahut.’”[5]

Amër Ibn Thabiti, Allahu e mëshiroftë, ka thënë: “Kur vdiq Ali Ibnul-Husejni, duke ia larë xhenazen vërejtëm në shpi­nën e tij shenja të zeza e të ënjtura, pastaj të pranish­mit pyetën: çfarë janë këta shenja? Atëherë disa nga të pra­nishmit u përgjigjën: Se ishte pikërisht Ali Ibnul-Hu­sejn i cili gjatë natës mbante në shpinën e tij një thes me ushqime për t’ua shpërndarë fukarave të Medinës.”[6]

Nga Ibnul-Aishe, Allahu e mëshiroftë, transmetohet se ba­bai i tij ka thënë: “I kam dëgjuar banorët e Medines du­ke thënë: Nuk e kemi humbur sadakanë e dhënë fshehu­ra­zi vetëm se kur vdiq Ali Ibnu Husejni.”[7]

Muhamed Ibnu Malik (Allahu e mëshiroftë) thotë: “Më ka treguar njëherë robi ynë Ebu Ejubi atë çfarë i ka thënë pro­nari i tij: Më tha njëherë Ebu Ejubi: O Ebu Malik ki kuj­des veten tënde nga shpirti yt, sepse e kam vërejtur se mër­ziat për besimtarin nuk kanë të ndalë në këtë botë, për kë­të arsye betohem në Allahun se në qoftë se nuk arrin në botën tjetër të jesh si besimtarë, ty të janë grumbulluar dy të këqija: Mërzia në këtë botë dhe humbja në botën tjetër. Atë­herë i thashë: Si mundet kështu që të mos jetë i lumtur në botën tjetër kur në këtë botë është lodhur dhe rraska­pi­tur nga sprovat? – Më tha: O Ebu Malik, a din diçka se si Allahu i pranon veprat dhe si mund te shpëtosh nga dëni­mi i tij? – Pastaj më tha: A e din se sa njerëz ka të cilët men­­dojnë se veprat e tyre i kanë në rregull mirëpo kur të tu­bohen tek Allahu në ditën e gjykimit ata do tu për­pla­sen në fytyrat e tyre.”[8]

Dhehebiu (Allahu e mëshiroftë) ka thënë: “Më ka tre­gu­ar Ahmedi e ky nga Hamadi (Allahu i mëshiroftë) se Eju­bi ka thënë: I kam parë njerëzit në atë kohë duke thë­në: Në qoftë se është caktim, në qoftë se është kader. Pas­taj ka thënë: Le të ketë frikë Allahun çdonjëri në qoftë se bë­het modest apo asket, le të mos e bën asketizmin e tij dë­nim për vetveten e tij, për këtë shkak më e mirë është që çdo njëri ta fsheh asketizmin e tij se sa ta shfaq atë.”[9]

Xhafer Ibnu Berkani ka thënë: Më kanë treguar për Ju­nus Ibn Ubejdin se është njeri i mirë dhe i devotshëm atë­he­rë ia shkrova një letër me këto fjalë: “O vëllai im kam dë­gjuar se je njeri i mirë dhe i devotshëm, për këtë arsye të kam shkruar këtë letër që të më përgjigjesh duke më shkru­ar edhe ti mua një letër për ata të mira që i ke. Pas ca ko­hësh më erdhi letra në të cilën shkruante: Me erdhi let­ra yte në të cilën ke kërkuar që unë të të shkruaj për veten ti­me, pran­daj dije se unë dëshiroj për të tjerët atë që dë­shi­roj edhe për veten time dhe e urrej për të tjerët atë që e urrej për veten time. Mirëpo, sikur vetja ime nuk mund ta arrijë këtë, andaj mundohem mos të flas për të tjerët tjetër, për­pos se mirë. Prandaj erdha në përfundim se agjërimi i di­të­ve të nxehta në Basra për mua ishte më e lehtë, se sa të mos flas për ta vetëm se mirë, ky jam unë o vëllai im. Se­lam.”[10]

Muhamed Ibn Muthena ka thënë: “Më ka treguar Ab­du­llah Ibn Sinani i cili më tha: Isha njëherë me Ibn Mu­ba­rek dhe Muëtemir Ibn Sulejmanin (Allahu i mëshiroftë) në xhi­had me romakët në Tarsus. Atëherë papritmas dë­gju­am disa britma: Përgatitje, përgatitje – atëherë doli Ibn Mu­bareku bashkë me të tjerët. Para se të fillonte lufta, një­ri nga romakët doli dhe kërkoi të dalë një nga muslimanët në dyluftim me të. Doli njëri nga radhët tona i cili sa u fut në dyluftim me romakun e fuqishëm u vra nga ana e tij. Përsëri romaku kërkoj dyluftim dhe përsëri doli një nga ra­dhët tona, por edhe atë e vrau derisa dolën me radhë gjash­të musliman dhe i vrau një nga një që të gjithë. Për­së­ri kërkoi dyluftim dhe filloi të krenohet përpara musli­ma­nëve, gjë e cila futi frikë në radhët e muslimanëve. Atë­he­rë Ibn Mubareku (Allahu e mëshiroftë) u kthye nga unë dhe më tha: O filan në qoftë se vdes do të veprosh kështu dhe kështu. Më pas e mbuloi fytyrën e tij më një shall që të mos shihet se kush ishte, i hipi kalit dhe i doli në dyluf­tim romakut trim, pas një dyluftimi të gjatë e vrau roma­kun. Pas kësaj kërkoi që dikush tjetër nga romakët ti dilte në dyluftim. Doli një romak tjetër dhe pas dyluftimit me Ibn Mubarekun (Allahu e mëshiroftë) u mposht prej tij, de­risa dolën me radhë shtatë romake të cilët Ibn Muba­re­ku i vrau më dorën e tij (Allahu e mëshiroftë). Kur kërkoi ti dilte kundërshtari i tetë, nuk doli askush. Kjo dha të kup­tojmë se dyluftimet mbaruan dhe se lufta tani do të fi­llonte. Kur e kuptuam këtë ai i ra kafshës me këmbën e tij dhe u kthye në radhët e ushtrisë muslimane me shpejtësi dhe humbi nga shikimi i të gjithve, duke mos u vërejtur as­pak se kush ishte, kurse unë isha në vendin e tij nga do­li ai. Kur erdhi afër meje më tha: O Abdullah (me kup­ti­min o rob i Allahut) po që se i tregon dikujt për këtë çfarë ndodhi sot derisa unë jam gjallë, ki kujdes.”[11]

Transmeton Xhubejr Ibn Nufejri se e ka dëgjuar Ebu Der­danë (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) në fund të na­ma­zit pas teshehudit duke kërkuar mbrojtje nga Allahu prej nifakut-dyfytyrësisë, derisa shumë herë e përsëriste këtë dua. Atëherë Xhubejri i tha: O Ebu Derda, çfarë ke ti me ni­fakun (dyfytyrësinë) që lutesh aq shumë? – Kurse Ebu Der­daja (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) ia ktheu: Lërmë, lër­më të qetë, se për Allahun mund të ndodhë që njeriu për një moment të devijojë dhe të dalë nga feja e tij.[12]

Transmeton Ibn Riabi se kur Abdullah Ibn Amrit (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) i erdhi vdekja ka thënë: “Shkoni tek filani nga kurejshitët, sepse unë i pata thënë një fjalë për vajzën e time, prandaj nuk dua ta takojë Allahun me një të tretën e nifakut-dyfytyrsisë, juve ju kam dëshmitarë se unë ia jap atij vajzën për martesë.”[13]

Musa Ibn Muala tregon se Hudhejfeja (Allahu qoftë i kënaqur prej tij) i ka thënë: “O Musa dije se në qoftë se i ke tre cilësi, nuk zbret diçka nga qielli prej mirësive vetëm se ti ke pjesë në të: Veprat tua të jenë vetëm për Allahun, të dëshirosh për njerëzit atë që e dëshiron për vete dhe ushqimin të cilin e ha të jetë hallall.”[14]

Transmeton se një vaiz[15] i tha Muhamed Ibnu Vasiut: “Çfa­rë është kjo që po shoh, zemra të cilat nuk e kanë fri­kë Allahun, sy të cilët nuk lotojnë për Allahun, lëkura të cilat nuk rrënqethen nga frika ndaj Allahut?” – Muhamed Ibnu Vasiu ia ktheu: “O filan kjo ka ndodhur, sepse nje­rëzit janë rezultati yt dhe mbaje mend se kur këshilla del nga zemra hyn në zemër, e kur del nga goja arrin vetëm veshin e dëgjuesit.”[16]

Nga Abdus-Samed Ibn Abdulvarithi thuhet: “Na ka tre­guar Ibn Dhekavani se Halid Ibn Safvani ka thënë: E kam takuar Mesleme Ibn Abdulmelikun i cili më tha: O Ha­lid më trego diçka për Hasan el-Basriun e Basrës! – I tha­shë: Allahu të përmirësoftë do të tregoj për të diçka shu­më të sigurt sepse unë jam një nga njerëzit që i kam nde­njur atij afër, jam ulur çdoherë në ndejat e tij dhe e njoh Hasanin nga afër. Hasani është njeri i cili atë që ka jashtë e ka edhe brenda zemrës tij, fjala e tij është në për­puth­shmëri me veprën e tij, në qoftë se urdhëronte në diç­ka ishte i pari që e praktikonte, e në qoftë se ndalonte diç­ka, ishte i pari që largohej nga ajo. E shihja se nuk kishte ne­vojë për ndih­mën e njerëzve, kurse njerëzit kishin ne­vojë të madhe për të. – Atëherë Meslemeja më tha: Mjaft, a mund të hum­bë një popull i cili në mesin e tij e ka këtë njeri!?”[17]

Aun Ibn Umare ka thënë: “E kam dëgjuar Hisham Ed-Destuin duke thënë: “Për Allahun, nuk mund të them për veten time se jam nisur në rrugë për të kërkuar dijen e ha­di­thit të të Dërguarit të Allahut (paqja dhe mëshira e Allahut qoftë mbi të) për të kërkuar me të fytyrën e Allahut.”

Edhe unë (thotë Dhehebiu): “Për Allahun, edhe unë e them të njëjtën si thua ti; kurse selefi – të parët tanë të mi­rë – e kanë kërkuar diturinë për hir të Allahut dhe kanë arri­tur grada të larta derisa janë bërë imamë (prijës) të ci­lët janë marrë si shembull nga të tjerët, kurse disa të tjerë nuk e kanë kërkuar dijen në fillim për Allah, mirëpo e arri­tën atë më vonë, pastaj u përmirësuan nga ajo dhe i bë­në një llogari vetes dhe ishte dituria ajo e cila ua për­mi­rë­soi qëllimin, pra ta kërkojnë atë vetëm se për hir të Allahut. Siç ka thënë Muxhahidi (nxënësi i Ibn Abbasit r.a.) dhe disa të tjerë: Kemi kërkuar dije duke mos pasur në ve­te qëllimin të sinqertë plotësisht, pastaj Allahu na dhuroi të kemi nijet të sinqertë. Ndërsa disa të tjerë kanë thënë: E kemi kërkuar dijen në fillim, jo për hir të Allahut, mirëpo dituria na refuzoi neve, sepse ajo lypte që të jetë thjesht ve­tëm për Allahun. E kjo pa dyshim se është e vërtetë, sep­se pikërisht këta njerëz më vonë këtë dituri e kanë shpër­ndarë vetëm se për të mirë. Kurse disa tjerë e kanë kër­kuar dijen për të fituar diçka nga të mirat e kësaj bote si dhe për ti lavdëruar njerëzit se ata janë njerëz të dijes dhe këtë e kanë fituar, pasi që këtë edhe e kanë pasur për qëllim. Thotë i Dërguari i Allahut (paqja dhe mëshira e Allahut qoftë mbi të): “Kush lufton për plaçkë lufte, atij i ta­kon vetëm ajo që ka pasur për qëllim.[18]

Këta lloje njerëzish nuk janë ndriçuar me dritën e dijes, e as që ajo ka ndikuar tek ata, pastaj kjo dituri nuk i ka bërë ata të punojnë sipas saj, kurse dijetarë i vërtetë është ai i cili ka frikë Allahun.


[1] R.h. – rahimehullah – Allahu e meshiroftë

[2] Sifetu Safve 61/3

[3] Sifetu Safve 61/3

[4] Sifetu Safve 61/3

[5] Sifetu Safve 2/96 , gjithashtu fjala e Ali Ibnu Husejnit është hadith të cilin shejh Albani e ka bërë Sahih në Silsiletu-Sahihah nr.1908

[6] Sifetu Safve 2/96

[7] Sifetu Safve 2/96

[8] Sifetu Safve 3/360

[9] Sijer Alamu Nubela 6/19

[10] Sifetu Safve 3/303

[11] Sijer Alamu Nubela 8/408,409

[12] Sijer Alamu Nubela 6/383 Dhehebiu thotë: Zinxhiri i këtoj transemtimi është sahih

[13] Sijer Alamu Nubela 8/396

[14] Sifetu Safve 4/269

[15] Vaiz, ar. Vaidh. Njeri që i këshillon njerëzit, ligjërues.

[16] Sijer Alamu Nubela 6/122

[17] Sijer Alamu Nubela 2/576

[18] Transmeton Ahmedi 5/315, Darimiu 3/654, Nesaiu 6/24 

Artikuj

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *